BEREZUMA.COM

7. Adimen Artifizialaren erabilera etikoa hezkuntzan

Adimen artifiziala: oinarrizko ikastaroa · 7. unitatea, 13tik

Adimen artifiziala hezkuntzan:
Ikastaroaren edukia

 

AA eta txatboten erabilera etikoa hezkuntzan

Europako AI Act-aren arauak eta UNESCOren gomendioak hezkuntza arloan

1. Arriskuen identifikazioa eta lege-markoa

AI Act-aren arabera arrisku handikoa da hezkuntza eremua:

  • Ikasleen etorkizuneko aukeretan eragin zuzena
  • Ebaluazio prozesuen objektibotasuna bermatu beharra
  • Ikasleen garapen pertsonalean eragina
  • Hezkuntza-aukeretarako sarbidean eragina

UNESCOren oinarrizko gomendioak:

  • AA tresnak ez dira ideologikoki neutroak
  • Kultura eta hizkuntza gutxi batzuk dira nagusi
  • Erabilera mugatua eta gainbegiratua behar da
  • Hezkuntza-helburuak teknologiaren gainetik jarri

Adibideak:

❌ "Txatbotak ikasleen azterketen ebaluazio automatikoa egiten du"

✅ "Txatbota irakaslearen laguntzaile gisa erabiltzen da orientazioa emateko"

2. Debekatutako praktikak

Guztiz debekatuta daude:

  • Ikasgelako emozioen ezagutza sistemak
  • Ikasleen ahultasunak identifikatu eta ustiatzea
  • Ezaugarri babestuetan oinarritutako kategorizazioa
  • Manipulazio edo engainu sistemak
  • Ikasleen datu pertsonalen erabilera desegokia

Adibideak:

❌ "Ikasleen emozioak aztertzeko sistemak erabiltzea"

❌ "AA detekzio tresnak erabiltzea lanen jatorria egiaztatzeko"

❌ "Ikasleen profilak sortzea AA bidez"

3. Erabilera egokiak eta gardentasuna

Gomendatutako praktikak:

  • Txatbotaren erabilera argi adieraztea lan guztietan
  • Irakaslearen orientazioa jarraitzea
  • Kontzeptuak ulertzeko laguntzaile gisa erabiltzea
  • Ikasketa pertsonalizatuan laguntzeko erabiltzea
  • Material osagarria sortzeko tresna gisa erabiltzea

Adibideak:

✅ "Lanaren sarreran azaldu dut txatbotaren laguntza nola erabili dudan"

✅ "Irakasleari galdetu diot txatbota erabiltzeko moduaz"

4. Kalitatea eta gainbegiraketa

Kalitate-kontrola:

  • Irakasleen gainbegiratze aktiboa
  • Emaitzen trazabilitatea bermatzea
  • Sistemaren mugak ezagutu eta azaltzea
  • Diskriminazio-arriskuak saihestea
  • Ikasleen prozesuaren jarraipena egitea

Adibideak:

✅ "Laguntza antolatzea lanen bilakaera aztertzeko"

✅ "AA tresnen mugak eta akatsak dokumentatzea"

5. Pribatutasuna eta datuen babesa

Arrisku nagusiak:

  • Datu pertsonalen bilketa nahi gabe
  • Informazio pribatuaren hedapena
  • Datuen erabilera ez-egokia hirugarrenen aldetik
  • Adingabeen datu pertsonalen esposizio arriskua

Babes neurriak:

  • AA tresna fidagarriak soilik erabiltzea
  • Datu pertsonalak ez sartzea sistemetan
  • Ikastetxearen pribatutasun-politikak jarraitzea
  • Datuen babesaren garrantzia irakastea

6. Adina eta erabilera mugak

UNESCOren gomendio zehatzak:

  • 13 urtetik beherako ikasleek ez lukete AA tresna esperimentalik erabili behar
  • Adin txikikoen babes berezia bermatu behar da
  • Garapen etapak errespetatu behar dira

Erabilera egokiak adinaren arabera:

  • 13 urtetik gora: erabilera gainbegiratua
  • 16 urtetik gora: autonomia handiagoa
  • Beti irakaslearen orientazioarekin
  • Adinari egokitutako tresnak aukeratu

7. Herritartasun digitala

Garatu beharreko gaitasunak:

  • Pentsamendu kritikoa AA tresnen aurrean
  • Informazioaren ebaluazio eta kontrastea
  • Teknologiaren erabilera kontzientea
  • Autonomia digitala

Adibideak:

✅ "AA erantzunak modu kritikoan aztertzea"

✅ "Informazio iturriak alderatzea"

✅ "Teknologiaren mugak identifikatzea"

8. Ikasleen autonomia eta elkarlana

Gaitasunen garapena:

  • AA tresnen hautaketa kritikoa egiteko gaitasuna
  • Taldean lan egiteko trebetasunak
  • Esperientzien eta ezagutzen trukea
  • Elkarlaneko ikaskuntza sustatzea

Adibideak:

✅ "AA tresnen erabilera esperientziak partekatu taldean"

✅ "Elkarrekin ebaluatu tresnen egokitasuna"

✅ "Talde-proiektuetan AA modu osagarrian erabili"

9. AA eta originaltasuna

AA detekzio tresnen arazoak:

  • AA detekzio tresnek positibo faltsu asko ematen dituzte
  • Ikasleen lan originalak oker markatu ditzakete
  • Ez dira fidagarriak eta ikasleei kalte egin diezaiekete
  • Ez da gomendagarria horrelako tresnak erabiltzea

Ikuspegi pedagogikoa:

  • AA erabilera gardena sustatu: noiz eta zertarako erabili den adierazi
  • Lanaren prozesuaren jarraipena egin
  • Konfiantzazko giroa sortu ikasgelan
  • Ikasleen lan prozesuaren etapak baloratu, ez soilik emaitza

Adibideak:

✅ "Lanen zirriborroak eta berrikusketa faseak dokumentatu"

✅ "AA tresnen erabilera gardena sustatu"

✅ "Laguntza pertsonalizatuak antolatu"

Zure ezagutza probatu

 
 

1. Galdera: AI Act-aren arabera, zergatik da hezkuntza arrisku handiko eremua?

 

2. Galdera: Zein praktika dago GUZTIZ debekatuta?

 

3. Galdera: UNESCOren arabera, zein da adin muga AA tresna esperimentalak erabiltzeko?

 

4. Galdera: Zein da herritartasun digitalaren gaitasun garrantzitsuena?

 

5. Galdera: Zergatik ez dira fidagarriak AA detekzio tresnak?